25 Mart 2024 İlker Urlu 1 Yorumlar

Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 231. maddesinde düzenlenen Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) hükümleri Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Anayasa Mahkemesi iptal gerekçesinde önüne gelen ve incelediği dosyalarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu nedeniyle ilk derece mahkemelerince yeterli inceleme yapılmadığını, mahkemelerce verilen HAGB kararlarında eksik inceleme nedeniyle sistematik olarak hak ihlali kararı verildiği gerekçesiyle HAGB düzenlemesinin iptaline karar vermiştir. İptal kararının yürürlük tarihini ileri bir tarihe erteleyen Anayasa Mahkemesi yasa koyucunun bu alanda yeniden düzenleme yapması gerekliliğine işaret etmiştir. Kamuoyunda 8. Yargı Paketi olarak bilinen 7499 sayılı ve 02/03/2024 tarihli Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’da HAGB yönünden de düzenlemelere yer verilmiştir. Bu yeni düzenleme ile HAGB kararlarına kanun yolu denetimi açılmış durumdadır. Kanun’un önceki düzenlemesinde HAGB kararlarına karşı yalnızca itiraz yoluna başvuru mümkündü. İtiraz yolunda yapılacak incelemenin sadece usulü bir denetim mi yoksa esasa ilişkin bir inceleme mi olması gerektiği konusunda Yüksek Mahkeme içtihatlarında birbirinden farklı kararlar söz konusuydu. Konu Doktrinde de tartışmalıydı. Anayasa Mahkemesi iptal gerekçelerinde bu hususlara da değinmiş ve yeni bir düzenleme ihtiyacını vurgulamıştı. Yasa koyucu da bu gereksinim karşısında HAGB kurumu yönünden yeni bir düzenleme yapma gereği duymuş ve HAGB kararlarına karşı istinaf ve temyize tabi suçlar yönünden de temyiz kanun yolunu açılmıştır. Yapılan düzenleme ile HAGB incelemesinin usul ve esas denetimine tabi olacağı açıkça hüküm altına alınmıştır.

HAGB koşulları yönünden eski düzenleme genel hatları ile korunurken sanığın rızası yönünden yeni bir uygulama getirilmiştir. Önceki düzenlemede HAGB kararı için sanığın rızası aranmaktaydı. Mahkemece sanığın ifadesi alındıktan sonra HAGB yönünden talebi bulunup bulunmadığı sorulmaktaydı. Bu uygulamada sanıktan henüz yargılamanın başında HAGB yönünden bir karar vermesini beklenmesinin doğru olmadığı, yargılamanın başında HAGB yönünden rıza göstermesi ile birlikte yargılamanın gerçek bir yargılama olmaktan uzaklaştığı yönünde haklı eleştiriler bulunmaktaydı. Nitekim Anayasa Mahkemesi de iptal kararında bu hususa da dikkat çekmiştir. Bu nedenle yeni düzenlemede sanığın HAGB yönünden rızası aranmamakta, diğer koşulların varlığı halinde mahkemelerce sanık hakkında HAGB uygulanmasına karar verilebilecektir.

1 people reacted on this

Comments are closed.