Kullanmak amacıyla uyuşturucu veya uyarıcı madde kabul etmek Türk Ceza Kanunu m. 191’de suç olarak nitelenmiş olup yaptırımlar düzenlenmiştir. TCK m. 191 kapsamında uyuşturucu veya uyarıcı madde kabul etme eyleminin oluşabilmesi için bir başkasına ait olan ve bulunan uyuşturucu maddenin herhangi bir karşılık olmadan kendi tasarruf yetkisi altına almaktır. Kabul etme eylemi, satın almadan farklı olarak herhangi bir bedel veya karşılık olmadan zilyetliğinin devredilmesi anlamına gelmektedir.
Uyuşturucu madde kabul etme eyleminde sözlü olarak anlaşma yapılmış olması yeterli değildir. Uyuşturucu maddenin fiili zilyetliğin devri gerekmektedir. Diğer bir anlatımla uyuşturucu maddenin devri gerekmektedir. Devrin gerçekleşmesi için fiziki olarak teslim gerekmekte olmayıp kabul edenin tasarruf alanına girmesi yeterlidir. Bunun için de kabul edenin istediği yere veya kişiye verilmesi de TCK m. 191’in uygulanması için yeterlidir.
Uyuşturucu maddenin kabul edilmesinin TCK m. 191 kapsamında değerlendirilebilmesi için aranan bir diğer husus ise kabul eden kişinin amacıdır. Kişi uyuşturucu maddeyi kullanmak için kabul etmiş olması gerekmektedir. Aksi halde kişinin uyuşturucu maddeyi satmak amacı ile kabul etmiş olması halinde TCK m. 188/3’te düzenlenen Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu söz konusu olacaktır. Uyuşturucu madde kabul eden kişinin amacının tespit edilmesinde yalnızca kişinin beyanı yeterli olmayıp belli hususlar dikkate alınmaktadır.
Yargıtay içtihatlarına göre kullanma ve satma amacını ayıran ölçütler
Yargıtay’ın belirlediği ölçütler kapsamında uyuşturucu maddenin kullanmak ya da satmak amacıyla kabul edilip edilmediğinin tespiti bakımından belirli unsurlar dikkate alınmaktadır.
1- Failin hareketleri
a- müşteri arama
b- alıcı rolündeki görevliye uyuşturucu veya uyarıcı madde teklifinde bulunma,
c- İnternet veya sosyal medya üzerinden reklam verme
d- numune gösterme
e- pazarlık yapma
2- Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçiriliş şekli
a- uyuşturucu veya uyarıcı maddenin çok sayıda küçük paketçikler halinde ele geçirilmesi,
b- uyuşturucu veya uyarıcı maddenin yanında bu madde ile bulaşık tartım aletinin (örneğin terazi, hassas tartı, terazi kefesi ve ağırlıkları vb.) ele geçirilmesi,
c- uyuşturucu veya uyarıcı maddenin yanında çok sayıda paketleme malzemesinin (şeffaf naylon, fişek yapmak için özel olarak kesilmiş mini kağıtlar vb.) ele geçirilmesi,
d- uyuşturucu veya uyarıcı maddenin yanında çok sayıda bozuk para ya da cüzdan, kese gibi para saklamaya yarayan bir eşyanın ele geçirilmesi,
e- uyuşturucu veya uyarıcı madde ile birlikte presleme veya tablet haline getirme işleminin yapıldığını gösteren alet veya malzemelerin ele geçirilmesi
f- ele geçirilen uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin çok çeşitli nitelikte olması
3- Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin ele geçirildiği yer ve zaman (uyuşturucu maddenin kolay ulaşılabilir bir yerde örneğin ev veya iş yerinde ele geçirilmiş olması halinde kullanma amacı ile bulundurulduğu desteklenmektedir)
4- Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin miktarı
Kişisel kullanıma yetecek miktarda olması halinde kullanma amacı ile bulundurduğunu desteklemektedir. Örnek vermek gerekirse Yargıtay yerleşik içtihatlarında esrar kullananların her defasında 1-1,5 gram olmak üzere günde üç kez esrar tüketebildikleri; Esrar kullanma alışkanlığı olanların bunları göz önüne alarak, bir yıllık ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda esrar maddesini ihtiyaten yanlarında veya ulaşabilecekleri bir yerde bulundurabildikleri kabul edilmektedir.
5- Failin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığı
6- a- failin geçimini ne ile sağladığı, sosyal ve ekonomik durumu,
b- uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçundan hükümlü olup olmaması
Uyuşturucu maddenin imha edilmesi halinde ceza sorumluluğu var mı?
Kişi, uyuşturucu maddeyi kullanmak veya satmak amacıyla değil de uyuşturucu maddenin bulunduğu kişiyi cezai sorumluluktan kurtarmak için uyuşturucu maddeyi imha etmek veya saklamak amacıyla kabul etmesi halinde kabul eden kişi TCK m. 281’de düzenlenen Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu yönünden sorumluluğu doğacaktır.
Kullanma amacıyla uyuşturucu kabul etme suçunun yaptırımı
Sonuç olarak; TCK m. 191 kapsamında uyuşturucu veya uyarıcı madde kabul etme eyleminin gerçekleşmesi için, herhangi bir bedel karşılığında olmaksızın kullanmak amacıyla kabul edenin tasarruf alanına girmiş olması gerekmektedir.
Koşulların sağlanması halinde kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde kabul eden kişi iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ancak bu suçtan soruşturma açılması halinde beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Bu durumda erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre içerisinde hakkında denetimli serbestlik kararı verilen kişi tedaviye tabi tutulabilir veya yükümlülükler yüklenebilir. Kişi, kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi veya tekrar suçu işlemesi halinde hakkında kamu davası açılır. Erteleme süresi içerisinde kişinin aynı suçu tekrar işlemesi halinde ayrı bir soruşturma veya kovuşturma olmaz, ihlal nedeni sayılır ve tek dosya üzerinden devam eder. Denetim süresi içerisinde yükümlülüklere ve tedaviye uygun davranması ve suçu tekrar işlememesi halinde hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir ve dava açılmaz. İlgili suç kapsamında aksine düzenleme bulunmaması halinde kamu davasının ertelenmesine veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilir. Aynı maddenin 10.fıkrasında suçun okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde cezanın yarı oranında artırılacağı düzenlenmiştir.
Kategoriler: